دارند كارى صورت بدهند . از قرارى كه نوشته بودند چهل هزار ارمنى و مسلمان در اين نزاع و جدال مقتول شده ثلث آن مسلمان و مابقى ارمنى هستند . در دو روز شورش اسلامبول فقط هشتصد هزار ارمنى به حكم دولت يعنى به قانون ادارهء پليس شهر هدف گلوله شد . در آن مسئله عثمانى خوب جنبش كرد و بسيار خوب از عهده برآمد . مىگويند اين شورش و جدال بواسطهء تحريك انگليس است كه عثمانى را عاجز كرده دست از مصر بكشد . شهر زيتون الان هم در محاصرهء ارمنيها است و قشون دولتى تاكنون فتحى نكرده . براى خاطر اين اغتشاش دولت عثمانى مبلغها متضرر شد و يكصد و چهل هزار قشون ذخيرهء خود را حاضر نموده به حدود معينه تقسيم كرد . ارمنيها كارى كردند خلاف قاعده كه فقرهء ارمنستان از ميانه رفت و آن همه قرارداد دول بواسطهء اين عمل بىقاعده مجرا و ممضى نشد . الان هم وضع عثمانى منظم نيست و هنوز در زحمت است . سه صدراعظم دولت عوض كرد . انگليس و امريكا در اين ايام هم بين انگليس و يونايتداستيت « 1 » گفتگو است و دور نيست به مجادله و محاربه منتهى شود . دولت انگليس با جمهورى ونزوئلا گفتگوى سرحدى داشت ، در سرحد بريتيش گوينا و معدن طلا جمهورى ونزوئلا زيادتى كرده در خيال تصرف خاك انگليس بوده ، گويا نزاع جزئى هم بين رعاياى سرحد شده ، كشتى انگليسى جمهورى مزبور را تهديد كرده ، پانزده هزار ليره جريمه خواسته بود . پس از چند روز مسامحه خودى به ممالك متحده چسبانده مسيو كليولند رئيس جمهورى يونايتد استيت به حمايت برخاسته و حكم كرده كميسيونى برود و حكم به حق كند . ضمنا دولت انگليس را تقبيح كرده و مىگويد شما بدون حق و رسيدگى ديگرى خيال تعدى به جمهورى كوچكى داريد و هرگز دولت يونايتداستيت نخواهد گذاشت نسبت به جمهوريهاى كوچك امريك ديگرى زيادتى كند . حرف ديگرى زده بود : خوب است ينگىدنيائيها را به خودشان واگذار كنند . دول اروپ به كار آنها كارى نداشته باشند . حالا روزنامه‌جات چيزها مىگويند . مضحكه و مسخره‌ها مىكنند . روزنامهء فرانسه هم خيلى مضمون براى انگليسيها مىگويد . من‌جمله يكى از ينگىدنيائيها گفته انگليسيها مسيو اديسون حكيم مشهور معروف « اليك‌تريك » « 2 » را مىشناسند ، او اسبابى از اليك‌تريك اختراع كرده كه بواسطهء كشتى كوچكى ، « ترپيل » ، در موقع جنگ صفحهء درياى اتلانتيك را از كشتيهاى انگليسى خالى خواهد كرد و به دقيقه‌اى تمام كشتيهاى آن دولت منهدم و غرق خواهد شد . هريك از امريكائيها جلادتى به خرج مىدهند و چيزى مىگويند . هنوز انجام كار معلوم نيست . ليكن انگليسيها كشتيهاى بسيارى به تازگى دستور العمل داده‌اند و خودشان را براى جنگ حاضر كرده‌اند .

--> ( 1 ) - همه موارد يونايت استيت ( - امريكا ) . ( 2 ) - ( - الكتريك ) .